Διαβίου συμβουλευτική και επαγγελματική αγωγή. Διαχείριση εκπαιδευτικών, συμπεριφορικών, συναισθηματικών κ.ά. δυσκολιών   στο χώρο του σχολείου, της εργασίας και της οικογένειας

ΠΜ (σύμφωνα με ECTS): 10

Τίτλος Ενότητας

Διαβίου συμβουλευτική και επαγγελματική αγωγή. Διαχείριση εκπαιδευτικών, συμπεριφορικών, συναισθηματικών κ.ά. δυσκολιών   στο χώρο του σχολείου, της εργασίας και της οικογένειας.

1. Περιγραφή της ενότητας-Μαθησιακοί Στόχοι/Αποτελέσματα

Η Συμβουλευτική και Επαγγελματική Καθοδήγηση θεωρούνται στρατηγικές συνιστώσες στην υλοποίηση της Διά Βίου Μάθησης και των διαφόρων συστάσεων για την εργοδότηση των ατόμων, ώστε να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις στην αντιµετώπιση κενών στην πρόσβαση και στη βελτίωση της φύσης, του επιπέδου και της ποιότητας της εκπαιδευσής τους. Η οικογένεια και το σχολείο είναι οι βασικοί θεσμοί που αφενός επιδρούν στην γνωστική και ψυχο-συναισθηματική ανάπτυξη του ατόμου και αφετέρου επιδιώκουν την κοινωνικοποίησή του. Επιπλέον, έρευνες έχουν δείξει ότι τα άτομα που  είναι ευχαριστημένα με την εργασία τους έχουν αυξημένη απόδοση και  αποτελεσματικότητα. Η οικογένεια, το σχολείο και η εργασία παίζουν θεμελιώδη ρόλο στην προσωπική ανάπτυξη του ανθρώπου. Επίσης στους χώρους αυτούς η ψυχοδυναμική των σχέσεων που αναπτύσσσεται επηρεάζει την ψυχολογική προσαρμογή των ατόμων.

Στόχος της ενότητας  είναι να περιγράψει, να εξηγήσει και να βελτιώσει την διαβίου ανάπτυξη του ατόμου στο σωματικό, γνωστικό, ψυχοσυναισθηματικό, ηθικό και κοινωνικό τομέα ώστε να έχει μια θετική εξέλιξη και προσαρμογή στο χώρο της οικογένειας, του σχολείου, της εργασίας και γενικότερα της κοινωνίας σε κάθε στάδιο της ανάπτυξής του. Ειδικότερα, σκοπός είναι α) η σε θεωρητική προσέγγιση των εννοιών της οικογένειας, του σχολείου και της εργασίας, β) η ανάλυση της δυναμικής των σχέσεων που αναπτύσσονται, γ) η ανάπτυξη των δεξιοτήτων  της Επικοινωνίας, της Διαμεσολάβησης και της Συναισθηματικής Νοημοσύνης που καθορίζουν την ποιότητα των σχέσεων και δ) η ανάπτυξη τεχνικών διαχείρισης των προβλημάτων συμπεριφοράς και των συναισθηματικών δυσκολιών που παρουσιάζονται στους χώρους αυτούς.

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές θα είναι σε θέση να αναγνωρίζουν και να περιγράφουν τα αναπτυξιακά επιτεύγματα σε όλους του τομείς ανάπτυξης, -σωματική, γνωστική, συναισθηματική, ηθική, κοινωνική- για κάθε ηλικιακή περίοδο, με έμφαση στην εφηβική ηλικία και την ενήλικη  ζωή, να περιγράφουν και να αναλύουν τρόπους με τους οποίους τα ερευνητικά δεδομένα  μπορούν να εφαρμοστούν στην καθημερινή ζωή και ειδικότερα στη συμβουλευτική σχέση, να συνδυάζουν τη θεωρία, την έρευνα και την εφαρμογή που εστιάζεται στην ανθρώπινη ανάπτυξη, να μπορούν να αναγνωρίζουν τα υποσυστήματα, την ιεραρχία, τις συμμαχίες, τα όρια, τη δυναμική των σχέσεων, τα προβλήματα που παρουσιάζονται και τις αιτίες που τα προκαλούν στο χώρο της οικογένειας, του σχολείου και της εργασίας, υπό το πρίσμα των κυριότερων θεωρητικών προσεγγίσεων, να γνωρίζουν τις βασικές αρχές και τεχνικές της Επικοινωνίας, της Διαμεσολάβησης και τις βασικές δεξιότητες της Συναισθηματικής Νοημοσύνης και να τις χρησιμοποιούν, καθώς και τους τρόπους επίλυσης συγκρόυσεων, να εφαρμόζουν συμβουλευτικές παρεμβάσεις στο χώρο της οικογένειας, του σχολείου και της εργασίας, να ενθέτουν βιωματικές μεθόδους στη διαδικασία επίλυσης προβλημάτων που προκύπτουν στο σχολείο, να αξιοποιούν το θεσμό του παιδαγωγικού σύμβουλου ως προσωποποιημένη παρουσία με ενθαρρυντική και βοηθητική στάση, να αυξάνουν τους προστατευτικούς παράγοντες, δηλαδή να διευκολύνουν την πρόσβαση σε πηγές υποστήριξης, και να προωθούν δράσεις σε πολλά επίπεδα, για την ανάπτυξη θετικού κλίματος, να προωθούν τη συνεργασία σχολείου – οικογένειας, να αναλύουν και να προσεγγίζουν συνθετικά θεωρήσεις για τα προβλήματα ατόμων στην ύστερη ενήλικη ζωή, το πένθος, την πορεία προς το θάνατο, να αναλύουν και να προσεγγίζουν συνθετικά στο πλαίσιο του θεσμού ΣυΕΠ επιμέρους θέματα του ατόμου, όπως ασθένεια, πένθος, διαζύγιο, ανεργία κλπ

2. Περίγραμμα ενότητας

Θεματικές ενότητες του μαθήματος περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:

Θεωρίες για την ανάπτυξη και τις ανάγκες των ατόμων, θεωρίες για τη δια βίου επαγγελματική και προσωπική ανάπτυξη, προβλήματα σχετικά με την επαγγελματική ανάπτυξη: μετάβαση στην αγορά εργασίας, ανεργεία, φτώχεια, απώλεια της εργασίας. Οικογένεια ως σύστημα - Δυναμική της οικογένειας. Κύριες θεωρητικές προσεγγίσεις της συμβουλευτικής στην οικογένεια και τεχνικές παρέμβασης. Νέοι τύποι οικογένειας και τρόποι συμβουλευτικής παρέμβασης. Το σχολείο ως σύστημα, Ψυχοδυναμική προσέγγιση των σχέσεων στο χώρο του σχολείου. Παιδαγωγικο κλίμα. Σχολείο και πολυπολιτισμικότητα. Κοινωνική Παιδαγωγική. Συμβουλευτική παρέμβαση. Σύνδεση – συνεργασία σχολείου – οικογένειας. Εργασία ως σύστημα, Ηγεσία στο χώρο της εργασίας. Ψυχοδυναμική προσέγγιση των σχέσεων στο χώρο της εργασίας. Η επίδραση της οικογένειας στην επαγγελματική ανάπτυξη των μελών της. Επαγγελματική αγωγή. Επικοινωνία στην οικογένεια, στο σχολείο, στο χώρο εργασίας. Δεξιότητες επικοινωνίας. Διαμεσολάβηση. Διαστάσεις και Δεξιότητες της Συναισθηματικής Νοημοσύνης. Διαδικασία επίλυσης συγκρούσεων. Διαχείριση άγχους. Ατομική ανάπτυξη. Στρατηγικές για την διευκόλυνση της δια βίου ανάπτυξης. Ατομικές, ομαδικές, οικογενειακές και κοινοτικές παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση των προβλημάτων ποικίλων πληθυσμών και εθνικών ομάδων. Ζητήματα δεοντολογίας της δια βίου συμβουλευτικής. Σχολικός Εκφοβισμός και Πολυπολιτισμικότητα, Διαφορετικότητα, Παρεμβάσεις, Πολιτικές, Εμπλεκόμενοι Φορείς. Επαγγελματική ταυτότητα, επαγγελματικοί ρόλοι στο πλαίσιο του θεσμού ΣυΕΠ. Γνωστική ανάπτυξη: η θεωρία του Piaget, οι κοινωνικοπολιτισμικές απόψεις του Vygotsky, η θεωρία της ηθικής ανάπτυξης και η θεωρία του Wallon, η σκοπιά της θεωρίας επεξεργασίας πληροφοριών. Η κοινωνικoσυναισθηματική ανάπτυξη και η ανάπτυξη της προσωπικότητας. Διαφορές μεταξύ των φύλων και των ρόλων τους στην ανάπτυξη. Παιδαγωγική συμβουλευτική. Διαχείριση ψυχοκοινωνικών δυσκολιών στο χώρο του σχολείου (βία, επιθετικότητα, εκφοβισμός, σχολική άρνηση, στρες, εξαρτήσεις, καταθλιπτική διάθεση). Κοινωνική και συναισθηματική μάθηση (αυτογνωσία, ενσυναίσθηση, έκφραση συναισθημάτων, επικοινωνία, διαχείριση αντιδράσεων, ανάπτυξη διαπροσωπικών σχέσεων). Αντιμετώπιση συγκρούσεων - τεχνική διαμεσολάβησης. Χαρακτηριστικά ενήλικης ζωής. Τρίτη ηλικία και θεσμός ΣυΕΠ. Επιθετικότητα,εκφοβισμός, αλτρουισμός και ηθική ανάπτυξη. Συμβουλευτική και Επαγγελματικός προσανατολισμός στη δια βίου εκπαίδευση και κατάρτιση. Ο ρόλος του συμβούλου στην προώθηση της κοινωνικής δικαιοσύνης, αντιμετώπιση διακρίσεων και προκαταλήψεων.